Contact / Pleegouderraad / Vragen aan de achterban: Bezoekregeling

Bezoekregeling, hoe gaat dat bij u?

Mei 2018 – De bezoekregeling is duidelijk een herkenbaar onderwerp voor de pleegouders van Enver, zo is te lezen in de reacties op de vragen van de POR. Er wordt behoorlijk geïnvesteerd in contacten met het biologisch netwerk, wat veel verder gaat dan alleen de ouders. Veel van de pleegouders schrijven ook over het contact met broertjes en zusjes, opa’s en oma’s en tantes.

Meerwaarde
De meerwaarde van de bezoeken is voor de pleegouders vrijwel allemaal hetzelfde: het is belangrijk om contact te hebben en voor zover mogelijk een band op te bouwen en te onderhouden met de biologische familie. Weten waar je vandaan komt en er mogen zijn, is voor kinderen van wezenlijk belang. De ervaringen van pleegouders met de familiecontacten zijn vaak positief, waarbij wel gesteld moet worden dat het intensief of zelfs zwaar kan zijn. Kinderen zijn daarna moe, onrustig, moeilijker hanteerbaar en soms zelfs erg verdrietig. Met enkele dagen is dit wel weer voorbij, volgens de meeste pleegouders.

Randvoorwaarden
Een aantal van de pleegouders die reageerden, geven aan dat een voorwaarde voor een positief bezoek is dat de pleegouder een neutrale houding naar de biologische familie heeft en met respect over hen spreekt. Even belangrijk is het respect van biologische ouders naar het pleeggezin, dat gelukkig in veel gevallen met de tijd groeit. Een tip die pleegouders geven, is dat een pleegouder een moeilijk bezoek samen doet met het pleegkind. Tijdens een bezoek zoeken de pleegkinderen namelijk geregeld de nabijheid van hun pleegouders. En, zo schrijft een pleegouder: ‘Doordat wij er als pleegouders bij zijn, kunnen we achteraf dingen met het kind bespreken en uitleggen.’

Afspraken maken
Wat pleegouders ook aangeven, is dat het prettig is om in afstemming met elkaar de contactmomenten te plannen. Pleegkinderen waarderen de wederzijdse openheid en overlegmomenten. Veelal gaat het initiatief voor contact uit van de pleegouder, die daarmee regie in handen houdt en zodoende het effect op het pleeggezin kan regisseren. Wanneer de jaren vorderen laten pleegouders de bezoekregeling meer over aan het pleegkind en schrijven pleegouders over weekeindjes of dagjes weg met de eigen familie. Bijzonder is dat er dan ook minder gesproken wordt over bezoekregeling; vaste afspraken verdwijnen en maken plaats voor een normale passende omgang.

Als bezoeken minder goed verlopen
Soms zijn oudercontacten zwaar, niet altijd gaat de aandacht van ouders tijdens bezoeken uit naar het contact met hun kind(eren). Ronduit verdrietig is het als ouders negativiteit uitstralen naar hun kinderen. Ook de ouders die hun afspraken rond bezoeken niet nakomen, zorgen voor veel verdriet bij pleegkinderen.

Als ouders geen (positief) contact kunnen onderhouden, willen pleegouders de pleegkinderen niet ‘belasten’ met de narigheid van hun ouders. Juist dan is het belangrijk dat er een eenduidige en veilige aanpak van de bezoekregeling is. Een vast aanspreekpunt, zonder wijzigingen in voogd of pleegzorgbegeleider is dan uitermate belangrijk merken onze pleegouders op.

Pleegkinderen centraal
Sommige pleegouders hebben moeite met een bezoekregeling die veel van hen vraagt en voor hun gevoel weinig oplevert voor hun pleegkind. De investering lijkt dan zo onevenredig met hetgeen dat het oplevert. Zij zouden nog nadrukkelijker aandacht willen vragen voor het pleegkind. Zo schrijft een pleegouder: ‘Laat het pleegkind centraal staan en niet de biologische ouders en pleegouders.’ In een dergelijke situatie hebben pleegouders het gevoel minder gehoord te worden door de hulpverlening. Niet alleen voor het pleegkind, maar ook voor pleegouders zijn jarenlange moeizame bezoekregelingen heel belastend.

Voor de begeleide bezoeken op een locatie van Enver of JBRR vinden de pleegouders de inrichting en mogelijkheden om te spelen erg karig. Dit ook gezien de diverse leeftijdsgroepen van pleegkinderen.

Bezoeken zijn een investering
Over onbegeleide bezoeken geven pleegouders aan dat zij het soms lastig vinden dat de verantwoordelijkheid bij hen ligt. Want, ‘Wanneer de situatie uit de hand dreigt te lopen, zijn wij degenen die moeten ingrijpen en als het echt niet anders kan moeten we een bezoek moeten afbreken. Dat wordt ons dan niet in dank afgenomen.’

Soms is de investering van pleegouders heel groot, worden er lange autoritten gemaakt of zelfs vakanties geboekt naar het buitenland om ouders te bezoeken. Een pleegmoeder die naar Curaçao reist om de familie van het pleegkind te ontmoeten schrijft: ‘Familie en ouders, ze zijn van groot belang voor een kind. Wijs je de ouders af, dan wijs je eigenlijk ook het bestaan van een kind af.’

Netwerkgezinnen en deeltijdpleegzorg
Oudercontacten kunnen anders zijn wanneer het gaat om netwerkgezinnen. Het spanningsveld kan hier nog groter zijn door de minimale afstand in de relaties. Het kind van je dochter, of van je zus opvangen. Het klinkt zo logisch, maar impliceert ook zo veel verwarrende en lastige emoties en situaties. Daarmee omgaan vraagt veel van netwerkpleegouders.

Specifiek aan weekendpleegzorg is dat pleegouders iedere keer dat zij hun pleegkind zien, contact hebben met het biologisch netwerk. Deze pleegouders spreken over de waarde van het samendoen, zodat het niet twee gescheiden werelden zijn. Alle partijen kennen elkaars situatie en kunnen op opmerkingen van de kinderen inspelen. Pleegouders benoemen dat het belangrijk is dat er dezelfde opvattingen over opvoeding zijn, waarbij de uitvoering wel verschillend kan zijn. Weekendpleegouders spreken over een dilemma als zij zien dat het niet goed gaat: ‘Wij zien veel tijdens het brengen en ophalen en in reacties van de kinderen. Soms geeft dat spanning, wanneer naar ons idee hulpverlening te laat, te licht en/of te kortdurend is.’

Concluderend kunnen we zeggen dat pleegouders het belang van contact tussen ouders en kind voor beiden zeker op het netvlies hebben. De uitvoering ervan verschilt sterk per situatie. Wanneer er spanningen of vragen zijn omtrent dit thema, kan de pleegouder natuurlijk terecht bij de pleegzorgbegeleider, maar ook bij de pleegouderraad. Daarnaast organiseert Enver regelmatig bijeenkomsten omtrent dit zo belangrijke thema. Interesse? Informeer ernaar bij je pleegzorgbegeleider.

De POR

 

* De vragen vanuit pleegouders over dit onderwerp worden in de volgende nieuwsbrief beantwoord.