Mediagebruik

Juni 2017 – Social media zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Bijna alle kinderen van 12 jaar en ouder maken er gebruik van. En, naarmate kinderen ouder worden, spelen social media een steeds grotere rol in hun leven. Dat past bij hun ontwikkeling, maar is niet zonder gevaren. 

Facebook, Instagram, Snapchat, Youtube, Twitter, Linkedin: misschien weet u er alles van en gebruikt u ze zelf. Mogelijk kent u ze helemaal niet of alleen van naam. De kans is groot dat uw pleegkind u er alles over kan vertellen, want van alle Nederlandse kinderen die 12 jaar of ouder zijn, is 96% actief op social media. Ook heel jonge kinderen maken al gebruik van social media. Zij bekijken bijvoorbeeld de tekenfilmpjes van Dora of Pepa Pig op Youtube. Omdat kinderen al op jonge leeftijd online zijn, is het van belang dat zij al vroeg mediabewust en mediawijs worden gemaakt. Pleegouders hebben daarin een belangrijke rol. 

Wat doet uw pleegkind op social media?
Het social mediagebruik van kinderen is sterk afhankelijk van de ontwikkelingsfase waarin ze zitten. Ze hebben zelf vaak al een voorkeur voor de onderdelen die passen bij hun leeftijd. Zo kijken jonge kinderen graag naar filmpjes op de tablet of pc waarbij ze letters, kleuren of bijvoorbeeld cijfers kunnen leren. Pubers kijken graag naar filmpjes van vloggers over hoe ze make-up kunnen aanbrengen, of die hen een inkijkje geven in het dagelijks leven van hun idool, of ze kijken naar ‘experimenten’ die door vloggers worden uitgevoerd. Kinderen kunnen zo veel leren. 

Verstandig omgaan met social media
De smartphone is een belangrijke “tool” in het social mediagebruik, in bijzonder voor het leggen en onderhouden van contact met anderen, bijvoorbeeld via Facebook en Snapchat. Kinderen krijgen op steeds jongere leeftijd hun eerste smartphone. Sommige (pleeg)ouders maken zich daarover zorgen. Volgens Rianne Wouters, gedragsdeskundige bij FlexusJeugdplein, is dat niet nodig en biedt het juist kansen voor (pleeg)ouders. Rianne: ‘Wanneer kinderen op jonge leeftijd een smartphone hebben, kun je ze leren daarmee om te gaan. Je kunt met elkaar afspraken maken over bijvoorbeeld de telefoon mee naar boven nemen wanneer ze gaan slapen en over het bekijken van zijn/haar groepsgesprekken op Whatsapp of Instagram. Mocht er aanleiding voor zijn, dan kun je met school en ouders van andere kinderen nog makkelijk interveniëren, omdat de lijntjes kort zijn.’

Wanneer kinderen ouder zijn, wordt meekijken en bijsturen lastiger. Rianne: ‘Kinderen in het voortgezet onderwijs zetten zich vaak af tegen hun (pleeg)ouders en ageren tegen regels. Vanuit groepsdruk en erbij willen horen kunnen juist nu heftige zaken gaan spelen op social media. Voor (pleeg)ouders is het lastiger om dat te zien en daarbij te helpen, omdat de afstand tot je (pleeg)kind, zijn/haar vrienden, de school en andere ouders groter is.’

Wat u als opvoeder moet weten
Om te kunnen begrijpen wat uw pleegkind online doet, is het van belang dat uzelf enigszins bekend bent met social media. We geven daarvoor graag een aantal tips.

Op de website ‘mijnkindonline.nl’ staat een aantal handige vragenlijsten om met uw pleegkind in gesprek te gaan over social media, zoals online games en het maken en verspreiden van selfies. U krijgt zo niet alleen algemene informatie over social media(gebruik), maar ook een beeld van hoe uw pleegkind daarmee omgaat. Op de site staan ook informatieve filmpjes over de gevaren van social media, waaronder grooming.

Het online magazine ‘wijsmagazine’ bevat, naast tips over mediaopvoeding per leeftijdscategorie, interviews met ouders die vertellen hoe zij op een leuke manier samen met hun kinderen actief zijn op social media.

Informatie voor iedere leeftijd
De website mediaopvoeding.nl geeft een overzicht van de (media)ontwikkeling én mediabehoefte van kinderen per leeftijdscategorie.

Wanneer uw pleegkind tussen de 4 en 8 jaar is, dan is het boekje ‘spelend leren: online zijn’ leuk om samen te doen. Het maakt kinderen op speelse wijze mediabewust.

Voor kinderen van groep 7 en 8 is het lespakket ‘slim-online – safe & social’ ontwikkeld. Het is bedoeld voor scholen, maar de digitale les kan ook goed door pleegouders met hun pleegkind worden doorgenomen.

Voor jongeren is de site webwewant.eu interessant. Het bevat o.a. een digitaal magazine waarin jongeren aan de hand van diverse opdrachten informatie krijgen over hun rechten en plichten online, hoe ze (onbewust) een ‘online identiteit’ ontwikkelen op social media, nettiquette (online etiquette) en mogelijke (verborgen) kosten van social media.

Meer weten?
In een volgende nieuwsbrief zullen we nader ingaan op social media in de pleegzorg. Wat betekent dit bijvoorbeeld voor oudercontact, de vindbaarheid van u en uw pleegkind en het online plaatsen van foto’s en belevenissen? Tevens denken wij na over een themabijeenkomst voor pleegouders met een social media expert.