Kenniscentrum / Opvoeding en ontwikkeling / Netwerkpleegzorg en pleeggrootouders

Thema: Netwerkpleegzorg en pleeggrootouders

Het overkomt je
Gezinnen die zich aanmelden voor pleegzorg kiezen heel bewust voor het opnemen van een pleegkind. Er is vaak lang over nagedacht en er is een voorbereidingsprogramma doorlopen., zodat zij goed geïnformeerd zijn over mogelijke problemen en moeilijkheden die kunnen voorkomen bij het opnemen van een pleegkind in het gezin. Bij plaatsing in het netwerk daarentegen worden de pleegouders geconfronteerd met een hulpvraag en worden zij pleegouder zonder dat zij bewust hebben gekozen voor het pleegouderschap. “Het overkomt je en je gaat het gewoon doen”, vertelt een pleegoma die van haar drugsverslaafde dochter hoorde dat ze zwanger was. “Nar haar bevalling had ik er zomaar een kind bij. Ik had het oma zijn wel wat anders voorgesteld. Maar je rolt erin en doet wat je kan. Dat brengt ups en downs met zich mee.”

Voordelen plaatsing in eigen netwerk
Plaatsing in het netwerk heeft vaak de voorkeur boven een plaatsing in een in een willekeurig pleeggezin, omdat de overgang voor het kind vaak minder groot is:

  • Het kind kan veelal in de eigen omgeving blijven en kan daardoor bijvoorbeeld op de dezelfde school blijven en dezelfde vriendjes behouden.
  • Pleegouders staan vaak open voor intensief contact met de ouders. Hierdoor zijn de contacten tussen de ouder en het kind vaak frequenter en makkelijker te regelen.
  • Pleegouders kennen het pleegkind vaak al langere tijd.
  • Het kind voelt zich vertrouwd bij pleegouders.
  • Het kind wordt veelal opgevoed door pleegouders met een vergelijkbare culturele achtergrond als de ouders.
  • Een plaatsing in het netwerk is voor het kind en de ouders emotioneel beter te accepteren. 

Wat maakt netwerkpleegzorg soms lastig?
Naast de voordelen is er ook een aantal zaken die deze vorm van pleegzorg lastig kan maken. De eerder genoemde hoge frequentie van de oudercontacten kan de plaatsing extra belasten en bij het pleegkind voor extra spanning zorgen. Daarnaast spelen gevoelens van loyaliteit een grotere rol. Met deze gevoelens hebben alle pleegkinderen te maken, maar voor netwerkpleegkinderen is het soms nog wat lastiger. Ook de pleegouders kunnen in een spagaat komen. Zo zullen zij door de bestaande band met de ouders minder snel de ouders vragen anders met het kind om te gaan of vragen minder vaak op bezoek te komen. En kritiek horen over het gedrag van je eigen kind, of zus (de ouder) kan kwetsend zijn. Ook al ben je het er nog zo mee eens.

Verder zien we dat netwerkpleegouders vaker onzeker zijn over het perspectief voor het kind en korte en lange termijn. Onzekerheid bijvoorbeeld over terugplaatsing zet de relatie tussen de pleegouders en het kind onder druk en vormt vaak een bron van problemen.

Een netwerkplaatsing is daarom niet in alle gevallen beter. Per situatie moet er een goede analyse gemaakt worden.

Pleeggrootouders
Voor grootouders is het niet altijd even makkelijk om hun kleinkinderen op te voeden. Verschillende grootmoeders vertelden ons dat het opvoeden hen soms voor problemen plaatst die ze vroeger – bij de opvoeding van de eigen kinderen – niet hebben ervaren. Gezondheidsproblemen en beperkte energie om dingen te ondernemen, maken het soms lastig om het opgroeiende kind bij te benen. Moderne verlokkingen als internet, drugs en geweld maken het er vaak niet makkelijker op.

Voor pleegopa’s en -oma’s komen er ook nogal eens gevoelens van schuld en schaamte bij kijken: “Deed ik het fout bij mijn eigen kind? Kan ik dit goedmaken of voorkomen bij mijn kleinkind, of gebeurt er weer hetzelfde?” Ook hebben de grootouders soms moeite met de dubbele rol van zowel opvoeder als grootouder.
Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat grootouders het ondanks deze hindernissen het heel goed doen. De pleegoma’s bieden een goede pedagogische leefomgeving aan hun kleinkind en beschikken over goede ouderschapsvaardigheden. ze doen erg hun best om hun kleinkind met alle liefde op te vangen en slagen er ook nog eens in om binnen hun economische mogelijkheden het kleinkind voldoende ontwikkelingskansen te geven.

Informatie en ondersteuning
Onze begeleiders pleegzorg begrijpen maar al te goed wat er bij een netwerkplaatsing komt kijken en welke hobbels een netwerkpleegouder kan tegenkomen. Schroom daarom niet om hem/haar te vragen om advies of ondersteuning.
Pleeggrootouders die graag in contact willen komen met andere pleeggrootouders kunnen uiteraard terecht op ons Forum maar ook bij Stichting Belangenbehartiging Pleeggrootouders Nederland (SBPN). Op hun website staat veel informatie speciaal voor pleeggrootouders. Daarnaast organiseren zij regelmatig bijeenkomsten. Meer informatie

 

Naar veelgestelde vragen Opvoeding en ontwikkeling