Thema: Waarden en normen

Waarden en normen, iedereen heeft ze, ook al zijn we het ons vaak nauwelijks bewust. Ze geven richting aan ons bestaan en beïnvloeden ons doen en laten, ons zelfbeeld en zelfvertrouwen en onze relaties met anderen. Welke waarden en normen we hanteren, hangt van veel factoren af. Denk bijvoorbeeld aan opvoeding, levensbeschouwing, levenservaring en levensomstandigheden. Pleegkinderen worden dikwijls geconfronteerd met waarden en normen die in strijd zijn met elkaar: wat thuis gewoon is, is in het pleeggezin raar, of omgekeerd. Pleegkinderen komen daardoor soms in de knoei, maar ook voor pleegouders is het best weleens lastig.

De juiste match
Voor de ontwikkeling van een kind is het belangrijk dat de stap zo klein mogelijk is. We zoeken daarom in de eerste plaats een plekje dichtbij huis: bij familie en het sociale netwerk van het kind. Zelfs voor hele jonge kinderen is een doorgaande lijn belangrijk. In de voortaalse periode slaan ze al veel uiterlijke signalen en ongeschreven wetten en regels op die onderdeel worden van hun identiteit. Als die identiteit overeenkomt met die van de pleegouders geeft dat vertrouwen en het gevoel ergens bij te horen.
Lukt een plaatsing in het netwerk niet, dan proberen we via kindgerichte werving een passend gezin te vinden. Lukt dat ook niet dan komt het pleegkind in een pleeggezin uit het bestand van Enver. Ook dan is het streven het kind te plaatsen in een gezin dat veel overeenkomsten heeft met het eigen gezin. Te grote verschillen zijn belastend voor het functioneren van het pleeggezin en de oudercontacten.

Flexibel
Ons uitgangspunt is dat de eigen gewoontes van het pleeggezin niet onder druk mogen komen te staan, maar dat aanpassingen wel mogelijk moeten zijn. Als pleegouders zich weinig flexibel opstellen, kan een pleegkind zich soms onvoldoende vasthouden aan de eigen achtergrond en identiteit. Dat leidt bij het puberen vaak letterlijk tot een breekpunt. In overleg is vaak een goede mix mogelijk. Een christelijk kindje in een niet christelijk gezin gaat dan bijvoorbeeld naar een christelijke basisschool en leest samen met de pleegouders in de kinderbijbel.

Cultuurschok
Zelfs als je een pleegkind op jonge leeftijd in huis krijgt en opvoedt volgens je eigen normen en waarden, kom je als pleegouder nog weleens voor verrassingen te staan. Zo zijn er pleegouders die hun pleegkind van jongs af aan opvoeden met verantwoord speelgoed, bezoekjes aan musea en zichzelf en de (pleeg)kinderen conservatief kleden. Maar in tegenstelling tot de eigen kinderen vertoont het pleegkind een grote voorkeur voor extravagante spullen en kleding. Een verklaring ligt dan bijvoorbeeld in de contacten die het pleegkind heeft met de ‘oude wereld’ of in de loyaliteit naar moeder die deze spullen geeft, draagt en/of gebruikt. Vaak wordt vergeten dat het kind in de jonge jaren al heel veel dingen oppikt die voor hem of haar betekenis hebben en waaraan het zijn of haar identiteit ontleent. Verbieden zet in veel gevallen het loyaliteitsconflict op scherp. Meestal is het beter je in het pleegkind te verdiepen, het kind de ruimte te geven en samen te zoeken naar een compromis. De begeleider pleegzorg kan dan dienen als klankbord en samen met de pleegouders zoeken naar een oplossing.

Geen gezin hetzelfde
Elk gezin is anders en kent zijn eigen gewoontes. Verschillen groot of klein zullen er altijd zijn en zitten vaak in alledaagse dingen, zoals bedtijd, hoe je een boterham eet, gevoel voor humor en hoe je elkaar aanspreekt. Vooral voor en aan het begin van een plaatsing is het belangrijk de verwachtingen uit te spreken, je in te leven in de ander en elkaar te helpen bij het wennen aan de nieuwe situatie.

 

Opvang Turks-islamitische kinderen in pleeggezinnen 

Naar veelgestelde vragen Opvoeding en ontwikkeling