Kenniscentrum / Voor je het weet zijn ze 18

Voor je het weet zijn ze 18

Begin al als ze 16 zijn
Als jongeren 18 jaar worden, verandert er veel. Zeker voor pleegkinderen moet er veel geregeld worden. Wetten en regels zijn vaak ingewikkeld en aanvraagprocedures kosten veel tijd. Het is belangrijk om dat goed voor te bereiden en al met elkaar om de tafel te gaan zitten als een pleegkind 16 jaar wordt.

 

“Er kwamen allemaal dingen op me af. Ik moest verantwoordelijkheid nemen. Ik moest nu dingen zelf gaan regelen. Ik denk dat ik daar nog helemaal niet klaar voor was. Je gaat van een 17-jarige scholier, waarvan je enige zorg goede cijfers halen op school is, naar al deze dingen. Dat was wel even slikken. Hier was ik helemaal niet klaar voor. Ik dacht: ‘F*ck my life!’. Dat weet ik nog heel goed. Toen ik dat allemaal hoorde, was dat echt de eerste gedachte die in mij opkwam.”

 

Maatwerk
Regelmatig krijgen wij de vraag om een checklist met alle stappen die gezet moeten worden als een pleegkind 18 wordt. Helaas is dat niet zo eenvoudig: ieder pleegkind en iedere situatie is uniek en vraagt om een eigen aanpak. Er zijn zoveel verschillende omstandigheden, waardoor diverse regelingen dan weer wel en dan weer niet van toepassing zijn. Het vergt altijd uitzoekwerk, hoe vervelend dat soms ook is. Uiteraard ondersteunen we u daarbij. Met dit artikel hopen we u alvast meer inzicht te geven in de thema’s die spelen rond het volwassen worden van uw pleegkind.

Persoonlijke ontwikkeling
Naarmate kinderen ouder worden, krijgen zij meer ruimte en verantwoordelijkheid om dingen zelf te beslissen en te doen. Door te oefenen worden ze wijzer en sterker. Om een beeld te krijgen van de mate waarin uw pleegkind al voor zichzelf kan zorgen, kan de pleegzorgbegeleider een zelfstandigheidsanalyse uitvoeren. De begeleider loopt dan samen met uw pleegkind diverse vaardigheden langs en vraagt daarbij door naar concrete voorbeelden. Op deze manier wordt (ook) voor uw pleegkind duidelijk wat al goed gaat en waar nog leerdoelen liggen.

Netwerk
Een 18-jarige mag dan voor de wet volwassen zijn, in feite is het vaak nog een kind, die de steun van volwassenen nodig heeft. Het begeleiden naar het 18e jaar ligt daarom niet alleen bij het aanleren van zelfstandigheid, maar ook bij het aangaan van relaties en het creëren of behouden van een sterk netwerk. Aan de hand van een netwerkanalyse bekijken we regelmatig of uw pleegkind voldoende sociale steun heeft. Daarnaast wordt met uw pleegkind besproken hoe hij/zij de contacten ervaart en bij wie het terecht kan voor hulp. Waar nodig ondersteunt de pleegzorgbegeleider uw pleegkind om stapsgewijs de contacten in zijn netwerk te intensiveren en/of contacten toe te voegen.

Professionele hulp en ondersteuning
Pleegzorg eindigt als uw pleegkind 21 jaar wordt. Als daarna nog enige vorm van begeleiding nodig is, dient dat tijdig besproken en aangevraagd te worden. Enerzijds omdat procedures tijd kosten en anderzijds omdat pleegkinderen, als ze eenmaal zelfstandig zijn, vaak zelf geen hulp meer vragen. Dit laatste kan een aantal oorzaken hebben: ze willen geen bemoeienis meer van hulpverleners, ze zien niet in dat ze een probleem hebben en/of het is voor hen onduidelijk of en waar zij om (vervolg)hulp kunnen vragen.

Als uw pleegkind ook na zijn 21e verjaardag behoefte heeft aan ondersteuning en begeleiding kan het tot uiterlijk zijn/haar 23e jaar verlengde jeugdhulp krijgen. Uw pleegkind moet de aanvraag uiterlijk 6 maanden voordat hij/zij 21 wordt bij de gemeente (het wijkteam) indienen. De pleegzorgbegeleider en/of jeugdbeschermer kunnen daarbij helpen. Verlengde jeugdhulp is altijd vrijwillig en per jaar wordt bekeken of de ondersteuning nog nodig is.
Als verlengde pleegzorg door de gemeente wordt toegekend, behouden pleegouders de pleegvergoeding en wordt de pleegzorgbegeleiding voortgezet. In de praktijk komt verlengde jeugdhulp niet zoveel voor, omdat jongeren vaak zelf geen hulp meer willen, of omdat hulp vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) beter aansluit op hun levensfase en behoeften.

Al die loketten, wetten en regels kunnen voor u en uw pleegkind behoorlijk verwarrend zijn. Soms is het echt even met elkaar puzzelen; met de pleegzorgbegeleider, de jeugdbeschermer en de collega in het wijkteam. Iedereen gaat voor een goede overgang tussen 21-/21+ en vrijwel altijd komen we er samen uit. Meer weten over het regelen van zorg? Kijk dan eens op www.regelhulp.nl/mijn-situatie/

Studie, werk, inkomen en verzekering
De overheid verwacht van jongvolwassenen dat zij naar school gaan en/of werken. Pleegkinderen die studeren en na hun achttiende verjaardag bij pleegouders wonen, hebben recht op een studiebeurs voor “uitwonenden”. Een studiebeurs alleen is vaak niet voldoende om van te leven en meestal zijn de biologische ouders nog nodig voor een (aanvullend) inkomen. Zij zijn wettelijk tot het 21e jaar van hun kind onderhoudsplichtig. Dit betekent dat zij moeten voorzien in de kosten voor levensonderhoud en studie. Bij het vaststellen van het bedrag wordt rekening gehouden met de draagkracht van de ouders. Als je elkaar al jaren niet hebt gezien of als de biologische ouders helemaal geen geld hebben, kan het een lastige situatie zijn.

In het Kenniscentrum op onze website vindt u meer informatie over o.a. studie(financiering), werk, inkomen en het afsluiten van verzekeringen.

Wonen
De gemiddelde leeftijd waarop Nederlandse jongeren het ouderlijk huis verlaten is 24,6 jaar. Wat de leeftijd onder pleegkinderen is, weten we niet. Sommige pleegkinderen blijven na hun 21e in hun pleeggezin wonen. Als dat kan, is dat vaak erg prettig, omdat ze dan een stabiele thuisbasis hebben en hun sociale netwerk behouden. Wanneer bij pleegouders wonen niet meer mogelijk of gewenst is, gaan ze vaak op zichzelf wonen, of ze trekken in bij familie of vrienden.

Als uw (volwassen) pleegkind nog niet in staat is om geheel zelfstandig te wonen, kan een vorm van begeleid wonen een goede optie zijn. Hij/zij huurt dan een kamer of woning en krijgt daarbij ambulante woonbegeleiding. De nadruk in de begeleiding ligt op het verkrijgen van stabiliteit op gebied van dagbesteding, financiën en huisvesting, en op het versterken van de praktische en sociale vaardigheden. Enver biedt zelf ambulante woonbegeleiding in o.a. Rotterdam, Nissewaard en Hellevoetsluis. Omdat het een Wmo-voorziening is, is een verwijzing van de gemeente nodig. In de gemeente Rotterdam gaat dat via het Jongerenloket. Lastig is soms dat er voor jongeren nauwelijks betaalbare woonruimte beschikbaar is. Uiteraard proberen wij dat op te lossen, samen met de gemeentes en woningbouwcorporaties.

Heeft u vragen over bijvoorbeeld woonbegeleiding, jongerencoaching of de Wmo? Leg deze dan gerust voor aan uw pleegzorgbegeleider. Hij/zij kan uw vraag eventueel bespreken met de woon- en jongerencoaches van Enver. Die werken dagelijks met jongeren van 21-23 jaar en denken graag mee vanuit hun specifieke expertise en ervaring.

Informatie voor jongeren
Kwikstart is een handige website en gratis app voor jongeren met informatie over alles wat er geregeld moet worden wanneer zij 18 jaar worden. De app en website bevatten ook informatie over verlengde jeugdzorg. Ook op 18ennu zijn voor jongeren veel handige tips en tools te vinden. Uiteraard mogen (pleeg)ouders ook een kijkje op de website nemen.