Kenniscentrum / Wet- en regelgeving / Interview pleegoudervoogdij

  ‘Dan moeten jullie tegen mama zeggen wat wel en niet mag’

Bas en Janine zijn sinds 1999 pleegouders van Max. Max was drie jaar toen hij bij hen kwam wonen. In 2003 volgde Julia en in 2004 kwam Maliya er als laatste bij. Julia en Maliya waren beide rond één jaar toen ze in het gezin kwamen wonen. Bas en Janine hebben de pleegoudervoogdij over Julia en Maliya. Bij Max ligt de voogdij bij Bureau Jeugdzorg. Ondanks de vraag van Bureau Jeugdzorg hebben Janine en Bas besloten om de voogdij daar te laten.

Waarom geen voogdij over Max?
Janine: ‘Bij Max hebben we heel lang getwijfeld. Toen de vraag kwam van Bureau Jeugdzorg was hij al wat ouder. We hebben eerst met Max overlegd, wat wilde hij? Max stond er open voor dus zijn we het traject ingegaan. We hadden toen al een lange weg achter de rug met de ouders van Max. De bezoeken liepen meestal goed maar als het tijd was om de ondertoezichtstelling te verlengen, gingen zijn ouders toch weer de strijd aan. De rechtszittingen waren voor iedereen zwaar en moeilijk. Na die tijd heeft Bureau Jeugdzorg besloten om een verderstrekkende maatregel aan te vragen. Toen de ontheffing was uitgesproken door de rechter kwam er eindelijk rust in de situatie. Zijn ouders hadden daarna even de tijd nodig om de beslissing te verwerken, vervolgens was het contact weer als vanouds. Ze gaven ons ook niet de schuld en wij konden uit de strijd blijven door alles door te spelen aan de voogd. Hierdoor hielden wij een goed contact met de ouders en dat is erg belangrijk voor Max.

Toen we de ouders van Max gingen vertellen dat wij dachten aan voogdij over Max, reageerden ze niet zoals we verwacht hadden. Ze waren boos en verdrietig. Moeder zei dat ze dan alles kwijt zou zijn en vader was bang dat Max ook onze achternaam zou krijgen. We benoemden dat Max altijd hun kind zou blijven, maar dat wij de juridische verantwoordelijkheid zouden krijgen en dat Jeugdzorg dat dan niet meer heeft. Zijn vader begreep dit toen wel en zag ook de voordelen van het wegvallen van Bureau Jeugdzorg. Hij vond dat eigenlijk wel een goed idee; zo konden we immers de bezoekregeling wel wat uitbreiden! Moeder was emotioneel en boos en wilde Max niet meer zien. Op dat moment wisten we dat we het niet moesten gaan doen. Want als de voogd wegvalt dan moeten wij ‘nee’ gaan zeggen tegen de ouders. Kunnen ze dat accepteren? Hoe gaan ze daarmee om? Wij voelden zelf dat er een buffer moest blijven die Max en ons beschermd voor alle strijd die ouders blijven voeren tegen het door hen ervaren onrecht van de uithuisplaatsing. De kans dat er spanning zou ontstaan was te groot en daar hadden we al genoeg van gehad. We zagen zo geen voordeel voor Max.’

Hoe reageerde Max op jullie besluit?
Janine: ‘Max snapte veel meer van de situatie dan we hadden verwacht. Hij zei tegen ons: “Dan moeten jullie tegen mama gaan zeggen wat wel en niet mag, kunnen jullie dat wel?” Hij wist uit eigen ervaring hoe moeilijk dat was!’

Jullie hebben wel pleegoudervoogdij over de meisjes
Bas: ‘Bij Julia was het al snel duidelijk dat ze niet meer terug naar huis zou gaan. Haar moeder zou worden uitgesloten door haar familie als ze voor Julia zou gaan zorgen. Het eerste jaar is er nog wel contact geweest, daarna moest moeder trouwen met een man uit de eigen cultuur en kon ze Julia niet meer zien. Toen Bureau Jeugdzorg vroeg of wij de voogdij wilden, hoefden we daar niet lang over na te denken: de moeder van Julia stemde er mee in en wij wilden graag voor Julia zorgen. Er is nu al jaren geen contact meer met Julia en haar moeder.

Dat we de pleegoudervoogdij hebben, maakt het niet per definitie makkelijker. Omdat er geen voogd meer is, moeten we zelf bewust blijven om zo nu en dan te kijken of het wel goed gaat met Julia. Mist ze haar moeder niet? Is het misschien beter haar weer op te sporen? Dat zijn vragen die wij onszelf moeten stellen nu wij volledig verantwoordelijk zijn voor het welzijn van Julia. Nu moeten wij actie ondernemen als dat nodig is.’

Janine: ‘Bij Maliya was ook snel duidelijk dat ze niet meer terug naar huis zou gaan. Er was een tijd nauwelijks contact met haar ouders. Ze heeft nog negen andere broertjes en zusjes die ook niet meer thuis wonen. Vooruitzichten dat zij weer bij haar moeder kon gaan wonen waren er dus niet.’

Hebben jullie samen de voogdij?
Bas: ‘We hebben gekozen voor éénouder-voogdij. Janine is voogd van Julia en ik ben voogd van Maliya. We hebben hiervoor gekozen omdat we dan de pleegzorgvergoeding behouden. Vanwege de pleegkinderen zijn we minder gaan werken en hebben we speciaal een groter huis gekocht. De vergoeding van pleegzorg is dan een welkome aanvulling.’

 

Tips van Bas en Janine voor pleegouders die gevraagd zijn/worden voor pleegoudervoogdij 

  • Zorg dat je motivatie voor voogdij zuiver is. Wat is het beste voor je pleegkind? Voogdijschap is slechts een juridische regeling en is voor ons ondergeschikt aan de kwaliteit van de sociaal emotionele band tussen ouders, kind en pleegouders. Soms is bijvoorbeeld de samenwerking met Bureau Jeugdzorg moeizaam, dit mag echter niet een reden zijn om te kiezen voor voogdij. Hetzelfde geldt als je een moeilijk oudercontact hebt. Door middel van voogdij heb jij het voor het zeggen dus kun je het contact met de ouders afhouden, maar dat is niet in het belang van je pleegkind.
  • Maak een inschatting wat de impact zal zijn op je gezinsleven. De verhoudingen zullen gaan schuiven. Hoe zal het contact met de ouders gaan verlopen als Bureau Jeugdzorg wegvalt?. Zie je het zitten om zelf afspraken met ouders te maken over bijvoorbeeld de bezoekregeling? Hoe ga je om met conflicten en hoe stel je je op naar je pleegkind?
  • Als je voogdij hebt, mag je het dossier van je pleegkind inzien. Maak daar gebruik van als je meer te weten wilt komen over de achtergrond van je pleegkind. Dit kun je nodig hebben als je pleegkind vragen gaat stellen over zijn/haar achtergrond.
  • Denk goed na of je wel of niet de begeleiding van Pleegzorg opgeeft bij voogdijschap. Misschien kan het juist goed zijn dit te houden.
  • Vraag je af of je de financiële vergoeding van Pleegzorg kunt missen. Pleegkinderen opvoeden kost ook geld. De pleegzorgvergoeding kan er voor zorgen dat je beter kunt zorgen voor je pleegkind.

Bron: Jeugd (z)Onder Dak nr. 3 2011
De namen in dit artikel zijn uit privacyoverwegingen gefingeerd.