Kenniscentrum / Wet- en regelgeving / Nieuwe wet- en regelgeving

Nieuwe wet- en regelgeving: implicaties voor pleegzorg

Op 1 januari 2015 zijn de nieuwe Jeugdwet en de Wet herziening kinderbeschermingsmaatregelen in werking getreden. Ook voor de pleegzorg heeft dit implicaties. 

Jeugdwet
De Jeugdwet vervangt de Wet op de Jeugdzorg, de Wet verbetering positionering pleegouders en de ministeriële Regeling Pleegzorg (2013). Een grote verandering is dat gemeenten nu (financieel) verantwoordelijk zijn voor pleegzorg. Over deze transitie naar de gemeenten en de consequenties ervan hebben wij pleegouders al uitgebreid geïnformeerd. U kunt dat hier nog eens nalezen. Ten aanzien van de rechten en plichten van pleegouders verandert er met de komst van de Jeugdwet vrijwel niets.

De meeste bepalingen uit de Wet op de Jeugdzorg en de Wet verbetering positionering pleegouders hebben een plek gevonden in de Jeugdwet. Uitzondering hierop vormt bijvoorbeeld de regeling omtrent de pleegouderraad; hun rol is in de wet wat teruggebracht. Uiteraard kunnen wij hiervan in positieve zin afwijken.

In de ministeriële Regeling Pleegzorg waren bepalingen opgenomen inzake het pleegcontract en informatieverplichtingen. Beide onderwerpen zijn opgenomen in de Jeugdwet, maar zijn daarin minder gedetailleerd uitgewerkt. Dit wordt ondervangen met het Kwaliteitskader Voorbereiding en screening aspirant pleegouders (2013). Hoewel de titel anders doet vermoeden, geeft het kwaliteitskader ook regels voor  lopende plaatsingen, zowel voor de pleegzorgorganisaties als voor pleegouders. Ook gemeenten hechten veel waarde aan dit document, waarmee we de kwaliteit van pleegzorg waarborgen en voorkomen dat er landelijk grote verschillen ontstaan.

Ten aanzien van de pleegvergoeding is vanaf 1 januari 2015 artikel 5 van de Regeling Jeugdwet van kracht. Ten aanzien van de basis pleegvergoeding verandert er niets; deze wordt ook in de nieuwe regeling jaarlijks landelijk vastgesteld en wordt maandelijks uitgekeerd door de pleegzorgaanbieder. FlexusJeugdplein onderzoekt nog welke consequenties de Regeling Jeugdwet voor (de uitkering van) de bijzondere kosten heeft.

Per 1 januari 2015 is ook de regeling Tegemoetkoming Ouders van thuiswonende Gehandicapte kinderen (TOG) vervallen voor pleegouders. Het ministerie VWS onderzoekt of pleegouders hiervoor gecompenseerd kunnen worden. Op dit moment is hierover nog geen duidelijkheid. Pleegouders met een pleegkind met een handicap, kunnen eventueel een beroep doen op een toeslag op de pleegvergoeding, dit betreft maximaal € 3,51 per dag.

Alle artikelen in de Jeugdwet die direct betrekking hebben op pleegzorg kunt u hier nalezen.


Wet herziening kinderbeschermingsmaatregelen

In tegenstelling tot de Jeugdwet brengt de invoering van de Wet herziening kinderbeschermingsmaatregelen een aantal belangrijke veranderingen voor de rechtspositie van pleegouders. Dit betreft pleegzorgplaatsingen in het gedwongen kader.

Bij de uitvoering van de jeugdbescherming – ondertoezichtstelling en voogdij – is er, wanneer er sprake is van een uithuisplaatsing, vaak een belangrijke taak weggelegd voor pleegouders. Met de aanpassing van de wet, worden pleegouders meer als belanghebbende partij gezien en krijgen ze meer ruimte om als belangenbehartiger van hun pleegkind op te treden. De belangrijkste wijzigingen voor pleegouders zijn:

  • Pleegouders kunnen door de gecertificeerde instelling gemachtigd worden om bepaalde rechtshandelingen ten behoeve van het pleegkind uit te oefenen.
  • Als pleegkinderen langer dan een jaar in een pleeggezin wonen moet de gecertificeerde instelling in geval van een ondertoezichtstelling verplicht toestemming vragen aan de rechter om de plaatsing te beëindigen.
  • Pleegouders hebben wettelijk spreekrecht in procedures bij de rechter.
  • Pleegouders kunnen geschillen in het kader van de uitvoering van de ondertoezichtstelling voorleggen aan de rechter.
  • Pleegouders kunnen een verzoek tot een ondertoezichtstelling of het verlengen van een ondertoezichtstelling indienen.
  • Pleegouders kunnen verzoeken tot beëindiging of wijziging uithuisplaatsing.
  • Pleegouders kunnen een verzoek indienen tot een gezagsbeëindigende maatregel.

Een nadere toelichting op de bepalingen, en de voorwaarden waaraan moet worden voldaan, leest u hier.