Kenniscentrum / Wet- en regelgeving / Transitie jeugdzorg

Transitie jeugdzorg (1)

Op 26 maart 2014 organiseerde de Pleegouderraad van FlexusJeugdplein een informatieavond voor pleegouders over de transitie van de jeugdzorg. Meer dan honderd pleegouders kwamen op de bijeenkomst af waar vertegenwoordigers van FlexusJeugdplein, de gemeente Rotterdam en Bureau Jeugdzorg een toelichting gaven en vragen van pleegouders beantwoordden.

Waarom een nieuw jeugdzorgstelsel?
In het huidige stelsel is de zorg voor de jeugd versnipperd georganiseerd en gefinancierd:

  • het Rijk: Jeugd GGZ, LVB en gesloten jeugdzorg,
  • de Provincie of Stadsregio: geïndiceerde zorg (w.o. pleegzorg), jeugdbescherming en jeugdreclassering,
  • de gemeenten: jeugdgezondheidszorg en opvoed- en opgroeiondersteuning.

Het stelsel is al met al heel complex en maakt de verbinding tussen de verschillende vormen van zorg lastig. Gezinnen krijgen hierdoor niet altijd (snel) de juiste hulp.

Het verplaatsen van alle jeugdzorg naar de gemeenten, zorgt ervoor dat de zorg dichtbij de burgers kan worden georganiseerd. Hulp op maat en de wens van “één gezin, één plan, één regisseur/hulpverlener” moeten hiermee werkelijkheid gaan worden.

De zorg moet ook goedkoper. De vraag naar zwaardere vormen van zorg is in de afgelopen jaren explosief gestegen. Gevolg: hoge kosten en wachtlijsten. Dit wil men aanpakken door meer te investeren in de lichtere vormen van zorg, een beroep te doen op de verantwoordelijkheid en eigen kracht van ouders en oplossingen zoveel mogelijk te zoeken in de eigen wijk en gemeente. 85% van de hulp zal gericht zijn op wijkgerichte preventie en de aanpak van lichte opvoedvragen en –problemen, 10% op intensievere hulp en 5% op het overnemen van de opvoeding in de vorm van bijvoorbeeld daghulp, opvang in residenties of pleeggezinnen.

Wijkgericht werken
In alle gemeenten komen wijkteams. In de ene gemeente/wijk is dit in eerste instantie een team uitsluitend gericht op de zorg voor jeugd en gezin, andere gemeenten kiezen ervoor van start te gaan met een wijkteam 0-100 jaar, waarin bijvoorbeeld ook het algemeen maatschappelijk werk en de verslavingszorg vertegenwoordigd zijn. De hulpverleners in de wijkteams bieden basishulp, en kunnen veel zelf – samen met het gezin en mensen in de wijk – oplossen. Als een gezin specialistische hulp nodig heeft, of als er een kinderbeschermingsmaatregel (nodig) is, wordt een gezin doorverwezen, maar ook dan blijft de hulpverlener uit het wijkteam betrokken bij het gezin.

Bovenwijks
De zwaardere en specialistische vormen van zorg, inclusief pleegzorg, worden door de gemeenten regionaal ingekocht. Op die manier wordt gewaarborgd dat deze vormen van zorg ook voor kleine gemeenten beschikbaar zijn en dat zij het kunnen betalen. Ook bij deze bovenwijkse zorg zal de hulpverlener als het even kan verbinding maken met de wijk en de formele en informele zorg die daar beschikbaar is.

Het nieuwe stelsel en pleegzorg
Door de invoering van de Jeugdwet verandert er in eerste instantie niets voor pleegouders. De wet Verbetering positie pleegouders gaat integraal mee in de nieuwe Jeugdwet en de pleegvergoeding wordt zoals gebruikelijk jaarlijks landelijk vastgesteld. De nieuwe wet laat gemeenten wel de ruimte om met nieuwe (pleegzorg)aanbieders in zee te gaan. In de regio Rijnmond hebben de gemeenten in het transitiearrangement echter afgesproken dat zij in ieder geval in 2015 en 2016 – met een optie op 2017 – blijven samenwerken met de huidige zorgaanbieders in de regio. Dit om de kwaliteit en continuïteit van de zorg te waarborgen. Concreet betekent dit dat FlexusJeugdplein in ieder geval de komende jaren de werving, screening en begeleiding van pleegouders blijft verzorgen.

Transformatie bij FlexusJeugdplein
FlexusJeugdplein is goed voorbereid op de komende veranderingen. De beweging naar meer wijkgericht werken hebben we de afgelopen jaren al gemaakt en veel van onze medewerkers hebben inmiddels ervaring opgedaan met het versterken van de eigen kracht van gezinnen en het betrekken van professionals en burgers in de wijk. Vanuit onze visie op hulpverlening en onder druk van bezuinigingen hadden we ook al de keuze gemaakt voor een focus op de ambulante zorg en pleegzorg, het sluiten van enkele woonvoorzieningen en een reductie van de overhead (w.o. het terugbrengen van ondersteunend personeel, managers en gebouwen). Deze lijn zetten we voort, waarbij ook aandacht is voor vernieuwende projecten waarin formele en informele zorg aan elkaar worden verbonden en opvang steeds meer ondersteunend is aan de ambulante zorg in de wijk.

Vrijwel alle ambulant hulpverleners van FlexusJeugdplein werken straks in één van de wijkteams. De begeleiders pleegzorg komen niet in de wijkteams, omdat de pleegzorg valt onder de bovenwijkse zorg. Hoe wij dat intern precies gaan organiseren, weten we nog niet, wel is duidelijk dat we de begeleiders – net zoals nu het geval is – zoveel mogelijk willen koppelen aan gemeenten en wijken.

Nog niet alles is duidelijk
De visie op het nieuwe stelsel is duidelijk, maar de gemeenten en de aanbieders zijn op onderdelen nog aan het nadenken hoe het precies geregeld en georganiseerd moet gaan worden. Onderwerpen van gesprek zijn bijvoorbeeld het volume en de inhoud van de specialistische (bovenwijkse) zorg, de aansturing van de wijkteams en hoe en wanneer kan worden doorverwezen. Keuzes die hierin gemaakt worden, kunnen nog gevolgen hebben op het zorgaanbod, het personeel en de organisatiestructuur van FlexusJeugdplein.

 

Meer over de Transitie jeugdzorg:
– Presentatie FlexusJeugdpleinpresentatie gemeente Rotterdam, POR ‘De nabeschouwing’
– Over de transitie (2)
– Wat verandert er voor pleegzorg?
Interview‘FlexusJeugdplein gaat creatief om met elke zorgvraag’