Kenniscentrum / Wet- en regelgeving / Wet verbetering positie pleegouders

Met de Wet verbetering positie pleegouders (juli 2013-jan 2015) werd de positie van de pleegouders versterkt.

De Wet verbetering positie pleegouders is per 1 januari 2015 vervallen. Artikelen uit deze wet zijn veelal overgenomen in de Jeugdwet die op 1 januari 2015 in werking is getreden.

 

De belangrijkste verbeteringen in de Wet verbetering positie pleegouders waren:

Medezeggenschap
De positie van pleegouderraden is in de wet verankerd, waardoor pleegouders zich ten opzichte van pleegzorginstellingen kunnen laten vertegenwoordigen. FlexusJeugdplein kent al enkele jaren de Pleegouderraad (POR)

Afstemming (gezins)voogdijplan en instemmingsrecht hulpverleningsplan
Een (gezins)voogdijplan dat wordt opgesteld door de jeugdbeschermer mag niet eerder worden vastgesteld dan nadat over dit plan met de pleegouders overleg heeft plaatsgevonden. Met betrekking tot het vaststellen van het hulpverleningsplan hebben pleegouders instemmingsrecht, voor zover het hun rol in het hulpverleningsplan betreft en de wijze van begeleiding. Het instemmingsrecht geldt niet bij een crisisplaatsing, omdat er dan nog geen sprake is van een hulpverleningsplan.

Recht op informatie
Pleegouders hebben ook recht op informatie inzake feiten en omstandigheden die het pleegkind of diens verzorging en opvoeding betreffen. Hieronder valt onder andere informatie over de gezondheid, zoals trauma’s en allergieën en bijvoorbeeld ook informatie over de samenstelling van het gezin van herkomst. Het idee hierachter is dat pleegouders zo het gedrag van het pleegkind beter kunnen begrijpen en kunnen aansluiten bij zijn of haar behoeften. Hierbij moet het recht op privacy van de ouders niet uit het oog worden verloren. Zodra er informatie aan pleegouders wordt gegeven die (ook) betrekking heeft op de ouders, moeten ouders hierover worden geïnformeerd. De gecertificeerde instelling en de pleegzorgorganisatie moeten de pleegouders in ieder geval informeren over:

  1. identificerende gegevens van de jeugdige (naam, adres, woonplaats, geboortedatum en geslacht);
  2. de achtergrond van de jeugdige;
  3. de reden van uithuisplaatsing;
  4. de medische gegevens van de jeugdige;
  5. gegevens omtrent de dagbesteding van de jeugdige.

Veiligheid
Er zijn aanvullende procedurele maatregelen opgenomen in de wet om ervoor te zorgen dat pleegkinderen in een geschikt en veilig pleeggezin terechtkomen. In de Regeling pleegzorg is bepaald dat aan het pleegcontract een element moet worden toegevoegd, namelijk de pleegouderverklaring. Met de pleegouderverklaring verklaren pleegouders dat zij in het verleden niets hebben gedaan dat het pleegouderschap in de weg kan staan. Tevens verklaren de pleegouders melding te doen bij de pleegzorgorganisatie indien zij nu of in de toekomst iets doen dat het pleegouderschap in de weg kan staan. De verklaring geldt voor nieuwe en bestaande pleegouders, voor zowel bestandspleegouders als netwerkpleegouders.

Pleegzorginstellingen zijn verplicht bij de gecertificeerde instelling melding te doen van kindermishandeling door een pleegouder of het vermoeden daarvan.

Vertrouwenspersoon en klachtrecht
Pleegouders hebben het recht om de vertrouwenspersoon in te schakelen bij vragen of problemen met de pleegzorginstelling of de gecertificeerde instelling. Het Klachtrecht van pleegouders is in praktijk al in werking, maar is nu ook in de wet verankerd.

Pleegoudervoogdij
De onderhoudsverplichting van pleegouders die met de gezamenlijke voogdij zijn belast is afgeschaft. Op deze manier krijgen/behouden pleegouders met tweehoofdige voogdij recht op de pleegvergoeding.
Voor pleegoudervoogden geldt dat zij verplicht zijn om begeleiding te aanvaarden. De begeleiding is wettelijk beperkt tot één gesprek per jaar, tenzij de pleegoudervoogd om meer begeleiding vraagt. Over de intensiteit of de wijze van begeleiding kunnen onderling afspraken worden gemaakt. In de Regeling pleegzorg is vastgelegd dat de pleegzorgorganisatie bij het gesprek, dat plaatsvindt bij de pleegoudervoogd thuis, in ieder geval de gelegenheid krijgt het pleegkind afzonderlijk van de pleegoudervoogd te spreken.

Aanpassing pleegvergoeding
Aanvankelijk was het doel van het wetsvoorstel om ook de financiële positie van pleegouders te versterken. De acties die hiervoor nodig waren bleken echter niet goed uitvoerbaar te zijn. Het ministerie van VWS heeft er daarom voor gekozen het financiële deel van het wetsvoorstel voorlopig in te trekken. Wel is per 1 juli 2013 de onderhoudsverplichting van pleegouders die met de gezamenlijke voogdij zijn belast, vervallen. Op deze manier hebben pleegouders met tweehoofdige voogdij recht op de pleegvergoeding.

Wet herziening Kinderbeschermingsmaatregelen
Dit is een aparte wet die in 2015 is ingegaan. Voor pleegouders zijn er de volgende veranderingen:

  • Pleegouders krijgen na één jaar verblijf blokkaderecht. Ongeacht het type plaatsing of het juridische en hulpverleningskader moet de gecertificeerde instelling, de jeugdbeschermer, de toestemming van de kinderrechter hebben om wijziging in de verblijfplaats van het (pleeg)kind te brengen.
  • Pleegouders hebben toegang tot de kinderrechter in het kader van de geschillenregeling.
  • De termijnen waarbinnen de gecertificeerde instelling beslissingen moet nemen, zijn belangrijker. Het begrip: “voor het kind aanvaardbare termijn” is in de wet opgenomen.

Brochure voor pleegouders
Verbetering positie pleegouders. Wat betekent dat voor u?  (uitgave ministerie van VWS)