Over pleegzorg / Actueel / Column – Bezoekregeling

Column – De bezoekregeling, als het kan.

Mei 2018 – Of ik een column wil schrijven over de bezoekregeling. Een column. Oh ja. Als er iets is waar mijn hoofd niet naar staat is het wel het schrijven van een column. Een crisissituatie neemt me volledig in beslag. Dan maar een combinatie van de column en de crisis.

Voor me ligt een kaartje. Het kaartje waarmee pleegouders aankondigen dat Janine vanaf heden aan hun zorg is toevertrouwd. De zijkanten zijn vergeeld, het kaartje is al heel wat jaartjes oud. Al die tijd woonde Janine in het pleeggezin. Tot vorige week. Toen was het na de zoveelste escalatie ineens op. Rationeel dan. Hun hart doet pijn. Een kind hoort nu eenmaal op te groeien in een gezin, als het kan. Maar Janine kan het niet. Of althans, niet meer. Dus zoeken we met elkaar hard naar een andere plek waar ze kan opgroeien. Pleegouders blijven haar pleegouders, maar dan op afstand.

Contact met biologische moeder
Net als dat kinderen in een gezin horen, als het kan, hebben kinderen ook contact met hun biologische ouders, als het kan. Bij Janine kan ook dat niet. Zoekend naar een andere woonplek voor Janine stuit ik op wat onbegrip daarover. Een mogelijke nieuwe plek voor Janine is van mening dat de problemen van Janine vooral komen doordat ze geen contact heeft met haar moeder. Zodra kinderen in een pleeggezin wonen, wordt de biologische ouder vaak bewust op afstand gehouden, is het idee. Ik schrik er een beetje van. Niks is minder waar. Ik doe een poging om het uit te leggen.
Janine wordt 12 jaar geleden geboren. Haar moeder leidt een zeer ongeregeld en instabiel leven. De kleine Janine wordt al tijdens de zwangerschap blootgesteld aan veel stress en ook in de eerste weken van haar leventje komt ze van alles te kort. Ze wordt al snel uit huis geplaatst en groeit langdurig op in een pleeggezin. Vanaf het begin af aan doen de pleegouders van Janine er alles aan om de moeder bij het leven van haar dan nog enige dochter te betrekken. Dat begint eigenlijk al bij dat kaartje waar ik het net over had; ‘Janine heeft een moeder die veel om haar geeft maar helaas niet voor haar kan zorgen. Wel zal ze haar blijven bezoeken.’ Zo staat het geschreven en zo had het moeten gaan. Helaas loopt het anders.

Pijnlijke confrontatie
In eerste instantie is er wel bezoek tussen Janine en haar moeder. Bij het pleeggezin thuis zelfs. Jarenlang maar altijd met veel moeite. De eigen problematiek van moeder overstijgt vaak haar vermogen zich te verdiepen in de ontwikkeling van haar kind. Terwijl Janine hunkert naar de aandacht van haar moeder verliest die zich vaak in ellenlange verhalen over de puinhopen van haar leven. Nieuwe zwangerschappen en de daarop volgende uithuisplaatsingen volgen elkaar in een rap tempo op. Een vijfde kindje is inmiddels onderweg, weten we van oma en opa. De moeder zelf komt niet meer bij Janine. Niet omdat ze niet meer welkom is, integendeel. Ze is afgehaakt. Eerst het vergeten van een bezoek. Het geen geld hebben. Niet kunnen komen want andere dingen te doen. Allemaal smoesjes. Waar het daadwerkelijk om draait is het niet om kunnen gaan met een kind wel te zien maar er niet voor kunnen zorgen. De confrontatie met een meisje dat zoveel op haar zelf lijkt als kind, dat de herinneringen teveel pijn doen. We hebben haar gesmeekt om Janine niet op te geven. Maar als zelfs dat de moeder niet van gedachten doet veranderen weten we dat er niks anders op zit dan te accepteren wat het is. Ze heeft het boek Janine gesloten, zo luiden haar woorden.

Oudercontact? Graag!
Natuurlijk is een deel van de problemen van Janine te herleiden naar het niet hebben van contact met haar biologische moeder. In dat opzicht zijn er uiteindelijk ook alleen maar verliezers. Niemand van ons allen had gewild dat het zo zou lopen. Vergeet daarom vooral niet te kijken naar het hoe en waarom, want soms is een situatie niet wat het lijkt. Dat wil ik de mogelijke nieuwe plek van Janine en eigenlijk iedereen zo graag meegeven. Pleegouders en pleegzorgbegeleiders willen namelijk heel, heel graag dat er contact is tussen kinderen en hun biologische ouders. Als het kan. En vooral in situaties waar het allemaal niet kan zoals bij Janine, ben ik zo blij met pleegouders die er door dik en dun voor haar willen blijven zijn en haar blijven bezoeken, waar ze straks ook woont.

Een pleegzorgbegeleider